Thế giới đang trông chờ ánh sáng công lý trong vụ tố tụng tham nhũng lớn nhất trong lịch sử nhân loại cận đại.

Chính quyền Iraq hồi tháng 7 - 2008 đã đệ đơn tại một tòa án ở Manhattan để khởi tố một số công ty ngoại quốc. Họ đòi bồi thường tròn 100 tỉ đô la, bởi vì các công ty này đã hối lộ cố tổng thống Saddam Hussein để chiếm được các khế ước dưới danh nghĩa ”Chương-trình-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm”. Hồ sơ tố tụng mở đầu với đoạn văn như sau nhằm giải thích nguyên nhân vụ kiện: ”Sự tham nhũng trong Chương-trình-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm của Liên Hiệp Quốc (LHQ) được mô tả là một vụ lừa đảo tài chánh lớn nhất trong lịch sử thế giới, nhưng hậu quả đối với dân chúng Iraq lại vô cùng nghiêm trọng hơn là sự mất mát về kinh tế. Sự tham nhũng của chương trình-LHQ này đã làm thiệt hại hết sức nặng nề đời sống và sinh mạng của nhân dân Iraq”.

Vụ ”nhơ-nhuốc-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm” này cũng còn là vụ kiện tham nhũng trầm trọng nhất trong lịch sử của LHQ. Năm 1996 LHQ đã biểu quyết kế hoạch trừng phạt Iraq bởi lý do nước này đã vi phạm các điều kiện của LHQ về thỏa ước đình chiến năm 1991 sau cuộc chiến tranh vùng Vịnh. Saddam Hussein tiếp tục truy nã các nhóm thiểu số và giam cầm các thành phần đối lập. Theo Van der Stoel, phúc trình viên đặc biệt của LHQ, chỉ trong vòng năm 1997 nhà độc tài này đã hành quyết trên 1.500 tù nhân chính trị. Iraq đã tài trợ cho các nhóm khủng bố ở khắp vùng Trung Đông. Iraq có trách nhiệm phải giao hoàn các tù nhân chiến tranh cho các nước lân bang như Iran và Kuwait, nhưng chính quyền đã không thực thi bổn phận. Iraq đã lường gạt các thanh tra vũ khí LHQ. Một trò hề diễn ra trong các cuộc kiểm tra, đe dọa, trừng phạt và nghị quyết trong suốt thập niên 90 khả dĩ cuối cùng đã đưa tới những hệ quả tai hại.

Các hoàn cảnh nhân đạo ở Iraq ngày một tồi tệ - bởi thế, nhằm làm nhẹ bớt sự trừng phạt, một kế hoạch giải quyết dưới danh nghĩa ”Chương-trình-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm” đã được biểu quyết chấp thuận. Theo đó LHQ cho phép Iraq bán một số lượng dầu hỏa để lấy những lợi nhuận này mà nhập cảng thuốc men và thực phẩm. Đáng lý ra việc thực thi này phải được LHQ theo dõi canh chừng, nhưng cả các công ty vốn có trách nhiệm bán dầu hỏa của Iraq lẫn các công ty nhập cảng các hàng hóa nhân đạo đều do Saddam Hussein được thoải mái ”lượm lặt”. Đấy chính là cánh cửa mở ra ”đón mời” tham nhũng.

Các công ty lãnh nhiệm vụ bán số lượng dầu hỏa qui định - nhân danh bộ Dầu Hỏa Iraq - đã trả tiền một cách bất chính ( tức là hối lộ) cho chế độ độc tài. Chế độ cũng đòi hỏi các công ty này những ”sáng kiến về lệ phí” mà họ sẽ giao hàng - dược phẩm và thực phẩm - cho Iraq. Ủy ban điều tra Volcker - được thành lập từ năm 2005 do ông Paul Volcker, cựu giám đốc ngân hàng trung ương Hoa Kỳ lãnh đạo - đã khám phá ra là khoảng 1,8 tỉ đô la đã được đưa ngược trở lại cho chính quyền Iraq theo kiểu kể trên. Saddam Hussein đã dùng những việc hối lộ ấy vào các dự án hoang tưởng tự đại. Ông ta xây những lâu đài tân kỳ, tráng lệ. Cậu quí tử, Uday, được cung cấp những khoản tiền mặt khổng lồ để ”đầu tư” vào cuộc sống ”playboy” của hắn.

Saddam Hussein nhốt ngục và tra tấn những người đối lập nhưng vẫn tránh những con mắt dòm ngó của các thanh tra vũ khí. Những sự trừng phạt nhằm chận đứng Saddam Hussein và”Chương-trình-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm” nhằm làm nhẹ bớt những sự trừng phạt ấy. Nhưng chế độ độc tài vẫn đứng vững. Saddam Hussein đã hiểu là nỗ lực của xã hội quốc tế nhằm loại đương sự khỏi quyền lực, đã suy yếu dần dần. Thêm vào đó Saddam còn kiếm được sự hỗ trợ quốc tế bằng cách phân chia chứng khoán về quyền bán dầu hỏa của Iraq cho những cá nhân ”thân ái”, trong số đó nhiều người thuộc LHQ.

Ủy ban Volcker lần đầu tiên ”bật mí” những nhân vật đã nhận quà tặng và giao kèo của Iraq. Hàng trăm công ty và cá nhân đã dính líu. Tròn 1/3 số lượng dầu hỏa xuất cảng vào tay các công ty Nga. Saddam đã tặng cho cựu tổng trưởng bộ Nội Vụ Pháp Charles Pasqua quyền lợi buôn bán 12 triệu thùng dầu thô, trị giá sơ sơ khoảng vài triệu đô la. Cựu đại sứ Pháp tại LHQ kiêm đại diện Pháp quốc ở Hội Đồng Bảo An, Jean-Bernard Merimée cũng đã ”dính máu ăn phần”. Từ năm 2001 đương sự đã làm cố vấn đặc biệt cho cựu tổng thư ký (TTK) Kofi Annan. Ông ta đã ”ăn” trên 11 triệu thùng dầu. Sadam Hussein đã sử dụng các tặng phẩm này để củng cố sự sống còn cho chế độ độc tài của y. Tháng 3 năm 2003 Nga và Pháp đã làm tê liệt một nghị quyết của LHQ về việc can thiệp quân sự vào Iraq. Đặc biệt nhà tranh đấu hòa bình người Anh nổi tiếng George Galloway đã nhận chứng khoán của Iraq về quyền bán dầu hỏa qua chương trình LHQ. Các chứng khoán này đã liên kết đương sự với thương gia Fawwaz Zureiqat xứ Jordan. Zureiqat đã bán các quyền này tiếp theo cho các công ty dầu hỏa khác để nhận lại các khoản hối lộ khổng lồ. Galloway dùng tiền tham nhũng vào chiến dịch nhằm hủy bỏ kế hoạch trừng phạt Iraq.

Ngoài ra công ty Cotecna của Thụy Sĩ đã ”vớ” được một khế ước quan trọng của LHQ cũng qua ”Chương-trình-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm”. Công ty này nhận công tác theo dõi việc nhập cảng các hàng hóa nhân đạo. Tại sao Cotecna lại được ”job” quá ”thơm” như vậy? Thưa, một trong những nguyên nhân chính yếu là con trai của ông Kofi Annan, cậu Kojo làm việc cho công ty này. Ngày 28.11.1998 hai cha con đã gặp nhau trong Hotel de Crillon, tại Paris. Kojo đến thủ đô nước Pháp với một công vụ của Cotecna, mang theo các giấy tờ dưới danh nghĩa “đại diện của công ty” để gặp TTK- LHQ hầu có thể đạt được một khế ước tại chỗ. Tuy nhiên cả ông Kofi lẫn con trai Kojo đều bác bỏ việc hai người bàn thảo về Cotecna. Hơn nữa ông Kofi còn quả quyết mình không hề biết tí gì về công việc làm của quí tử! Thế nhưng ngay sau cuộc gặp gỡ ấy ở Paris, LHQ đã “tặng” cho Cotecna khế ước. Tưởng cũng cần nhắc lại là trước khi gặp cha mình ở Paris, cậu Kojo đã tậu một chiếc Mercedes cáo chỉ sau khi đã nhận một phần tiền từ một giám đốc Cotecna. Phải chăng chiếc xe này là một “phần thưởng” cho Kojo? Chính đương sự cũng chẳng cần che đậy sự thật khi Kojo “đăng ký” việc mua chiếc xe với tên của cha mình. Ông TTK- LHQ (lại) quả quyết mình đã không công nhận việc này đồng thời cũng không hay biết gì việc Cotecna đã trả tiền đặt cọc (deposit) cho chiếc xe.

Nhưng ở văn phòng LHQ, Ủy ban -Volcker đã tìm thấy một câu ghi chú do thư ký riêng của ông Kofi, bà Wagaye Assebe đã viết theo lệnh của “sếp” mình sau khi bà đã hỏi rõ ràng ông TTK đồng ý để Kojo mua chiếc xe đó với tên của bố mình theo lời yêu cầu của nhân viên bán xe Mercedes. Nhờ thế, Kojo đã mua xe với giá(hạ)-ngoại-giao và được hưởng miễn thuế khi đương sự chuyên chở chiếc Mercedes này về Ghana. Kojo đã bỏ túi 20.644 đô la.

Nhiều nhân vật cao cấp khác ở LHQ đã bị truy tố hay bị kết án ở Hoa Kỳ do hậu quả “sì-căng-đan Dầu hỏa-đổi-thực-phẩm”. Ủy ban Volsker đã khám phá cả Benon Sevan lẫn Alexander Yakolev đều nhận hối lộ của chế độ Saddam. Sevan vốn là người điều hành ”Chương-trình-dầu-hỏa-đổi-thực-phẩm” của LHQ dưới thời ông Kofi Annan làm TTK- LHQ. Đương sự đã sắp xếp để các khế ước bán dầu hỏa Iraq được ký kết với một công ty do Fakhry Abdelnour xứ Ai Cập điều hành; người này là em họ của cựu TTK- LHQ Boutros Boutros-Ghali. Tiền được trao “dưới gầm bàn” cho Sevan qua người anh rể của Boutros Boutros-Ghali tên là Efraim “Fred” Nadier. Sevan “ăn” ngon lành 160.000 đô la, trong khi số tiền này đáng lý được chi vào việc mua thực phẩm và thuốc men cho người nghèo Iraq.

Kết quả hối lộ thâu đạt được Saddam Hussein không chỉ sử dụng vào sự xa hoa mà còn vào việc gia tăng võ trang. Theo bản báo cáo của ủy ban-Duelfer năm 2004, Iraq đã nhập lậu những động cơ hỏa tiễn khổng lồ mà không gặp một phản ứng nào của LHQ. Iraq đã mua những ống aluminium dành cho loại hỏa tiễn bắn tầm ngắn gọi là hỏa tiễn Al-Samound và Al-Fat’h. Hành động này vi phạm các nghị quyết của Hội Đồng Bảo An. (Tình báo Mỹ và Anh đã giải thích sai lầm về các ống aluminum ấy như một phần trong chương trình làm giầu chất uranan).

Giả như Hoa Kỳ và Anh quốc đã không qui tụ liên minh để triệt hạ Saddam Hussein thì hẳn chưa chắc vụ tham nhũng “Dầu-hỏa-đổi-lấy-thực-phẩm” đã bị phanh phui. Nay những cuộc điều tra của các ủy ban Duelfer và Volcker đều đã sử dụng những tài liệu của chính chế độ Iraq sụp đổ để làm căn nguyên.

Theo Vien Dong Daily News

View more random threads same category: