Ðề tài: Bàn luận về các nhân vật trinh thám nổi tiếng

Tweet

Bây giờ là ý kiến của tui về 2 nhân vật này, và tui sẽ tập trung vào so sánh thứ 2 vì nó có nhìu điểm wan trọng:

- Thứ nhất,

Spoiler

tác giả cho rằng việc Agatha Christie tạo dựng Hercule Poirot từ hình mẫu Sherlock Holmes là 1 thất bại vì Poirot ko tài năng và chuyên nghiệp bằng Holmes, nhưng điều này lại phụ thuộc vào quan điểm của tác giả viết truyện và quan điểm của người đọc. Chính cấu trúc của 1 câu chuyện trinh thám đòi hỏi người thám tử phải có những kỹ năng và kiến thức gì.

+ Thời đại của Holmes khoa học chưa thực sự phát triển và cảnh sát thường ko xử lý hiện trường tốt bằng Holmes, vì vậy ông phải wan sát hiện trường tỉ mỉ để tìm thêm bằng chứng là điều hiển nhiên.

Đúng là đa phần những vụ án của Holmes đều nguy hiểm và do đó lôi cuốn hơn những câu chuyện mà Agatha Christie viết. Nhưng tui có nhớ trong Conan movie 6 có nói rằng London cuối thế kỷ 19 ko thơ mộng như người ta tưởng, mà kỳ thực tình hình xã hội lúc đó rất tăm tối, đầy rẫy nguy hiểm. Cảnh sát thường bó tay trước phần lớn những tội ác (ai đọc truyện của Charles Dickens sẽ bít, và 1 ví dụ ko thể ko nhắc đến là Jack đồ tể), 1 nhân vật như Holmes có thể được coi là người đem lại ánh sáng cho thời đại của mình.

Hơn nữa, Conan Doyle là 1 người ưa thích mạo hiểm và thường viết những câu chuyện kỳ bí mà Sherlock Holmes là 1 trong những câu chuyện đó. Ông cũng dành nhiều thời gian để tìm hiểu về các vụ án hình sự. Và những nhân vật trong truyện của ông đều được xây dựng dựa trên những con người có thật trong thời đại đó (đã có tài liệu chứng minh cả Sherlock Holmes và giáo sư Moriarty đều xuất phát từ những nhân vật có thật).

+ Agatha Christie bắt đầu sáng tác loạt truyện về Poirot từ sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1920). Và trong suốt quãng thời gian sáng tác của mình bà gần như chưa bao giờ tiếp xúc trực tiếp với hiện trường 1 vụ án mà chỉ tìm hiểu thông tin qua chuyện trò (bao gồm cả những lời đồn đại nhưng có thể chính nhờ vậy mà "Nữ hoàng trinh thám" Agatha Christie đã nghĩ ra đến hơn 8000 cách giết người khác nhau!). Kết quả là 2 nhân vật thám tử nổi tiếng nhất của bà là Hercule Poirot và Miss Marple đều là những nhân vật già nua, khả năng vận động đã bị suy giảm khá nhiều nên ko thể sánh với Holmes về những pha hành động được*.

Hơn nữa, tâm lý độc giả truyện trinh thám đã ko còn hứng thú với những cuộc phiêu lưu mạo hiểm sau khi đã trải wa chiến tranh thế giới I. Họ có xu hướng muốn đọc những gì tuy tẻ nhạt 1 chút nhưng lại gần gũi với cuộc sống thanh bình của mình. Do đó, vẫn là truyện án mạng nhưng những tác phẩm của Christie chủ yếu phản ánh cuộc sống ở các làng quê hay trong giới thượng lưu ở thành thị. Bà cũng viết 1 số truyện về các thám tử nghiệp dư, hay những người bị lôi vào các vụ án 1 cách tình cờ những vẫn có thể khám phá ra sự thật.

Điều đó chứng tỏ rằng tội ác ko chỉ xảy ra ở những nơi tăm tối của London hay những vùng quê hẻo lánh, mà có thể diễn ra ở cả những chốn yên bình hay văn minh nhất. Điều wan trọng là cuối cùng những kẻ độc ác vẫn sẽ bị trừng trị. Điều này xoa dịu phần nào những tổn thất tinh thần do cuộc chiến tranh tàn khốc gây ra.

Còn về khả năng suy luận thì ko thể nói 1 nếu mọi người chưa đọc các tác phẩm của Agatha Christie và rút ra những so sánh. Tui chỉ xin nêu 1 nhận xét, đó là những tiểu thuyết trinh thám của bà đều được dàn dựng rất công phu, tỉ mỉ, và có độ phức tạp cao hơn rất nhiều so với các câu chuyện về Sherlock Holmes. Vì vậy mà 1 vụ án sẽ có nhiều khả năng và khó giải quyết hơn, ngoài việc sử dụng những suy luận chặt chẽ như của Holmes, các thám tử của Christie thường phải dùng những thủ thuật khác để buộc thủ phạm phải tự lộ mặt. Bằng chứng vẫn là thứ wan trọng nhất. Suy luận dù có hay đến đâu nhưng nếu thíu bằng chứng thì nó vẫn chỉ là lý thuyết.

Ngoài ra, Agatha đề cao khả năng đánh giá, thấu hiểu bản chất con người nói chung và tội phạm nói riêng của các thám tử. Phương pháp phá án chủ yếu của bà Marple ngày nay được gọi là nghiên cứu trường hợp. Nó chẳng khác gì việc so sánh các hồ sơ tội phạm để tìm ra những điểm chung, chỉ có điều hồ sơ của bà Marple bao gồm tất cả những người mà bà đã từng gặp chứ ko chỉ riêng tôi phạm. Poirot cũng rất thích đi sâu tìm hiểu tâm lý con người. Nhờ vậy mà họ đã có những phương pháp tiếp cận tâm lý tội phạm rất độc đáo để tìm ra thủ phạm.

Chúng ta đều bít giao tiếp thường ngày ko phải là mặt mạnh của Holmes. Mặc dù ông rất giỏi cải trang và diễn xuất nhưng ông chỉ ra khỏi nhà khi có việc.

- Thứ 2,

Spoiler

về tính cách của nhân vật, cả Holmes và Poirot đều được coi là những thám tử lập dị. Ở đây cần phải nói thêm rằng, hình mẫu đầu tiên của Holmes ko chỉ là bác sĩ Joseph Bell mà Conan Doyle đã thừa nhận rằng ông bị ảnh hưởng mạnh bởi nhân vật Charles Auguste Dupin của Edgar Allan Poe, 1 thám tử nghiệp dư cũng lập dị chẳng kém gì Holmes.

Một điều hết sức wan trọng nữa là nhà nhìu nhà nghiên cứu cho rằng motive truyện có 2 nhân vật như Sherlock Holmes và bác sĩ Watson lại bắt nguồn từ hình ảnh Don Quichotte và Santro Panca, mà theo đó Watson đã thần tượng Holmes quá mức. Nếu 1 nhân vật như Holmes đang dần trở nên quá hoàn hảo trong mắt độc giả các thời kỳ sau như những mơ tưởng viển vông của Don Quichotte thì 1 Poirot có phần yếu đuối, sợ hãi những đau đớn về thể xác, và thậm chí đôi khi còn sợ chết lại gần gũi với mọi người hơn. Poirot có quyền tự cao ko chỉ vì ông ta tài giỏi mà vì ông ta cũng chỉ là 1 con người và có những nhu cầu cần được người khác thừa nhận (nhu cầu tự thể hiện mình).

Và do đó, cặp đôi Poirot - Hastings ko phải lúc nào cũng hoàn hảo như Holmes và Watson hay Don Quichotte và Santro Panca.

- Thứ 3,

Spoiler

Agatha cũng có lần tạo ra 1 đối thủ thực sự ngang tầm với Poirot. Nếu ai đã đọc tác phẩm "The Big Four" thì sẽ thấy Poirot đã sử dụng kế tương tự như Holmes để chiến thắng kẻ thủ của mình: giả chết. Đối thủ của Poirot là 1 tổ chức khủng bố vô cùng nguy hiểm, và xét về tầm ảnh hưởng thì nó còn nguy hiểm hơn Moriarty rất nhiều. Tuy nhiên, đây chỉ là tưởng tượng của tác giả, cũng như hình mẫu ngoài đời của Moriarty ko thực sự nguy hiểm đến thế.

- Cuối cùng,

Spoiler

nếu Holmes là 1 trong những nhân vật tiểu thuyết hiếm hoi được vinh danh thì khi Poirot chết trong cuốn Curtain, tờ The New York Times đã đăng cáo phó để tang Poirot như 1 người thật.

- Kết luận:

Spoiler

Tui nghĩ Agatha Christie chưa bao giờ mún tạo ra 1 Sherlock Holmes thứ 2, mặc dù bà bị ảnh hưởng nhìu bởi các tác phẩm về Sherlock Holmes của Conan Doyle. Chúng ta thường thấy ko chỉ trong truyện của Christie mà còn trong những tiểu thuyết trinh thám nổi tiếng khác người ta lun nhắc đến Holmes như 1 huyền thoại (thường có xu hướng coi Holmes chỉ là 1 nhân vật chỉ có thể xuất hiện trong tiểu thuyết) và so sánh với các thám tử trong tác phẩm của mình. Cũng giống như những nhân vật nổi tiếng khác (cả ngoài đời thực và trong tiểu thuyết), danh tiếng của Holmes chỉ có thể được tạo dựng trong 1 thời kỳ nào đó và đã trở thành kinh điển, nhưng cái có thể giúp họ sống mãi trong lòng độc giả qua nhiều thế hệ chính là sự đóng góp của những người tiếp bước con đường đó.

Do đó, Sherlock Holmes mãi mãi là thám tử vĩ đại nhất thế giới, và Agatha Christie là người kế thừa xuất sắc nhất của Conan Doyle. Bà đã khiến truyện trinh thám trở nên gần gũi với đời sống hơn thông qua những nhân vật và vụ án giản dị của mình.

* Sau này Agatha Christie có nói rằng nếu bà được bắt đầu lại sự nghiệp của mình thì bà sẽ chọn 1 nhân vật thám tử sẽ lớn lên trong truyện cùng với mình theo thời gian. Lúc đó bà đã nghĩ đến hình ảnh 1 schoolboy detective. Bít đâu ý tưởng về Kindaichi rùi Conan cũng ra đời từ đó?

Mệt...